โครงการภาครัฐกับข้อกำหนดประกันก่อสร้าง: ผู้รับเหมาไทยต้องเตรียมอะไร

ผู้รับเหมาก่อสร้างรายหนึ่งชนะการประมูลโครงการก่อสร้างสำนักงานรัฐบาลมูลค่า 180 ล้านบาท แต่เมื่อถึงขั้นตอนลงนามสัญญา พบว่าไม่สามารถจัดหา Performance Bond และกรมธรรม์ CAR ที่มี Limit ตามที่หน่วยงานกำหนดได้ทันกำหนด ทำให้เกือบสูญเสียสิทธิ์ในสัญญาที่ชนะมา เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นเพราะผู้รับเหมาไม่ทราบข้อกำหนดประกันของโครงการภาครัฐล่วงหน้า

ตลาดประกันวิศวกรรมไทยเติบโตตามการลงทุนภาครัฐใน EEC โครงการรถไฟฟ้า และโครงสร้างพื้นฐาน (6Wresearch) — การเข้าใจข้อกำหนดประกันของภาครัฐคือปัจจัยสำคัญในการบริหารโครงการให้สำเร็จ

พ.ร.บ. จัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ 2560 กับข้อกำหนดประกัน

Performance Bond (หลักประกันสัญญา)

ภายใต้ พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้าง 2560 และระเบียบกระทรวงการคลัง ผู้รับจ้างต้องวางหลักประกันสัญญาในรูปแบบใดรูปแบบหนึ่ง:

เงินสดหรือเช็คธนาคาร
Letter of Guarantee (Bank Guarantee) จากธนาคาร — พบบ่อยที่สุด
Performance Bond จากบริษัทประกัน (Surety Bond)

วงเงินที่กำหนด: ไม่น้อยกว่า 5% ของวงเงินสัญญา สำหรับงานทั่วไป และอาจสูงถึง 10-15% สำหรับโครงการพิเศษ

การวาง Performance Bond ผ่านบริษัทประกัน (Surety Bond) มักคุ้มค่ากว่า Bank Guarantee เพราะไม่ต้องกันเงินสด — เพียงจ่ายค่าเบี้ยรายปี

Maintenance Bond (หลักประกันซ่อมแซมบกพร่อง)

หลัง Completion ผู้รับจ้างต้องวาง Maintenance Bond ต่อเนื่องตลอด Defects Liability Period มักอยู่ที่ 2-5% ของมูลค่าสัญญา

ข้อกำหนด CAR/EAR ในโครงการภาครัฐ

วงเงินขั้นต่ำ

หน่วยงานภาครัฐส่วนใหญ่กำหนดให้ CAR/EAR ต้องมี Sum Insured ไม่น้อยกว่า Contract Value + บวก 20-30% เพื่อครอบคลุม Professional Fees และ Cost of Expediting

Third Party Liability Limit

TPL มักกำหนดขั้นต่ำ 5-10 ล้านบาท per occurrence สำหรับโครงการขนาดกลาง และอาจสูงถึง 50+ ล้านบาทสำหรับโครงการใน CBD หรือพื้นที่มีประชาชนหนาแน่น

Workmen's Compensation

หน่วยงานภาครัฐมักกำหนดให้ผู้รับเหมาต้องมีประกันอุบัติเหตุส่วนบุคคลหรือ WCA สำหรับคนงานทุกคนในโครงการ

ต้องการคำปรึกษาเพิ่มเติม?

ปรึกษาฟรี

ชั้นตอนการเตรียมเอกสารประกันสำหรับโครงการภาครัฐ

ขั้นตอนที่ 1: ก่อนยื่นประมูล

อ่าน TOR (Terms of Reference) ให้ละเอียด ส่วนที่เกี่ยวกับ Insurance Requirements มักอยู่ใน Annex หรือ Appendix:

ตรวจสอบ Type ของประกันที่ต้องการ
ตรวจสอบ Minimum Limit แต่ละประเภท
ตรวจสอบว่าต้องการ Certificate of Insurance หรือ Endorsement ที่ระบุชื่อหน่วยงาน

ขั้นตอนที่ 2: หลังชนะประมูล ก่อนลงนาม

ติดต่อโบรกเกอร์ประกันทันทีเพื่อขอ Quotation
ส่งเอกสารโครงการให้ครบ: Contract Document, Site Plan, Scope of Work
ขอ Certificate of Insurance ที่ระบุชื่อหน่วยงานเป็น Additional Insured

ขั้นตอนที่ 3: ระหว่างโครงการ

แจ้งบริษัทประกันเมื่อ Contract Value เปลี่ยนแปลงจาก Variation Order
แจ้งเมื่อ Completion Date เลื่อนออกไป เพื่อขยาย Policy Period
เก็บ Insurance Certificate ต้นฉบับไว้ที่ Site Office

บริบทกฎหมาย: ความเสี่ยงหากขาดประกัน

พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ 2560 มาตรา 99 กำหนดบทลงโทษสำหรับผู้รับจ้างที่ไม่ปฏิบัติตามสัญญา รวมถึงการไม่จัดหาประกันตามที่กำหนด ซึ่งอาจนำไปสู่:

การบอกเลิกสัญญา
การริบหลักประกันสัญญา
การขึ้น Blacklist (ห้ามเข้าร่วมประมูลภาครัฐชั่วคราว)

Checklist: ประกันสำหรับโครงการภาครัฐ

อ่าน Insurance Clause ใน TOR ก่อนยื่นประมูล — ค่าประกันต้องรวมในราคาประมูล
เตรียม Performance Bond ล่วงหน้า — Bank Guarantee ใช้เวลา 5-10 วัน, Surety Bond จากประกัน 3-5 วัน
ระบุชื่อหน่วยงานรัฐเป็น Additional Insured ในกรมธรรม์ CAR และ TPL
เก็บ Original Certificate ที่ Site — ตรวจสอบการปฏิบัติตามสัญญาโดยหน่วยงานตรวจสอบภาครัฐ
แจ้งบริษัทประกันทุกครั้งที่มี Variation Order — Contract Value เพิ่มหมายความว่า Sum Insured ต้องเพิ่มตาม

การบริหารความเสี่ยงไม่ใช่แค่การซื้อประกัน แต่คือการวางรากฐานความมั่นคงให้ธุรกิจของคุณ — Siam Advice Firm พร้อมเป็นที่ปรึกษาเคียงข้างคุณ ด้วยประสบการณ์ในการบริหารความเสี่ยงภาคอุตสาหกรรมและ B2B อย่างครบวงจร

หากต้องการปรึกษาเพิ่มเติม สามารถติดต่อเราได้ที่ LINE: @siamadvicefirm ครับ