วัสดุก่อสร้างนอกสถานที่: ช่องว่างใน CAR Insurance ที่ผู้รับเหมาต้องรู้

ปี 2564 บริษัทรับเหมาก่อสร้างรายหนึ่งในชลบุรีสูญเสียท่อเหล็กและอุปกรณ์ไฟฟ้ามูลค่ากว่า 8.5 ล้านบาท จากเหตุไฟไหม้โกดังชั่วคราวที่เช่าเก็บวัสดุ ห่างจากหน้างานก่อสร้างจริง 3.2 กิโลเมตร เมื่อยื่นเคลมกับกรมธรรม์ CAR (Contractors' All Risks) คำตอบที่ได้กลับมาคือ "สถานที่เกิดเหตุไม่อยู่ใน Site Plan ที่ระบุในกรมธรรม์" — ความเสียหายทั้งหมดจึงตกเป็นภาระของผู้รับเหมาแต่เพียงผู้เดียว

นี่คือกรณีตัวอย่างที่เกิดขึ้นซ้ำๆ ในวงการก่อสร้างไทย: ผู้รับเหมามีประกัน CAR แต่ขอบเขตความคุ้มครองไม่ครอบคลุมการจัดเก็บวัสดุ "นอกสถานที่" ทั้งๆ ที่วัสดุเหล่านั้นจะถูกนำมาใช้ในโครงการโดยตรง

ตลาดประกันภัยวิศวกรรม (CAR/EAR) ของไทยเติบโตอย่างต่อเนื่องตามการลงทุนใน EEC โครงการรถไฟฟ้า และโรงไฟฟ้า (6Wresearch) — แต่การเติบโตของโครงการไม่ได้หมายความว่าผู้รับเหมาเข้าใจขอบเขตความคุ้มครองที่แท้จริง

Site Plan กับ Off-Site Storage: ความแตกต่างที่ทำให้เคลมไม่ผ่าน

"The Site" ใน ประกันภัยงานก่อสร้าง (CAR) หมายถึงอะไร

ในกรมธรรม์ CAR มาตรฐาน คำว่า "The Site" หรือ "สถานที่ก่อสร้าง" หมายถึงพื้นที่ที่ระบุไว้โดยเฉพาะในตาราง Schedule of the Policy เท่านั้น วัสดุ อุปกรณ์ และงานก่อสร้างที่อยู่ภายในขอบเขตนี้จะได้รับความคุ้มครองภายใต้ Section I (Material Damage) แต่หากวัสดุถูกนำออกนอกพื้นที่ดังกล่าว — แม้ชั่วคราว — ความคุ้มครองย่อมสิ้นสุดโดยอัตโนมัติ

โครงการขนาดใหญ่มักต้องเก็บวัสดุไว้ในหลายจุด เช่น

โกดังชั่วคราวใกล้หน้างาน
คลังสินค้าของผู้จัดหาวัสดุก่อนส่งมอบ
พื้นที่รอดำเนินการของโครงการที่ยังไม่เปิดใช้

ทั้งหมดนี้อาจ "หลุด" ออกจาก Site Plan ได้ง่าย

ทำไมผู้รับเหมาถึงมักพลาดจุดนี้

ปัญหาเกิดจากการที่ทุกฝ่ายสันนิษฐานว่า "วัสดุสำหรับโครงการ = คุ้มครองโดยประกัน CAR" โดยอัตโนมัติ ทั้งๆ ที่กรมธรรม์ระบุชัดเจนว่าความคุ้มครองยึดกับ "ที่ตั้ง" ไม่ใช่ "วัตถุประสงค์การใช้งาน" ของวัสดุ

นอกจากนี้ หลายโครงการเริ่มต้นด้วย Site Plan ที่แคบ แล้วค่อยๆ ขยายพื้นที่ดำเนินงานออกไปโดยไม่ได้แจ้งบริษัทประกันให้อัปเดต Endorsement — นี่คือความเสี่ยงที่แฝงอยู่ในทุกโครงการ

ความคุ้มครองที่เกี่ยวข้องกับวัสดุนอกสถานที่

Off-Site Storage Extension

บริษัทประกันบางรายเสนอการขยายความคุ้มครองสำหรับวัสดุที่จัดเก็บนอกสถานที่โดยเฉพาะ ผ่าน Endorsement ที่เรียกว่า Off-Site Storage Extension หรือ Temporary Off-Site Cover โดยต้องระบุ:

ที่อยู่ของโกดัง/คลังที่ต้องการคุ้มครอง
ประเภทวัสดุที่จัดเก็บ
มูลค่าสูงสุดที่จัดเก็บในแต่ละช่วงเวลา (Limit of Indemnity per Location)
ระยะเวลาที่ต้องการความคุ้มครอง

ค่าเบี้ยเพิ่มสำหรับ Extension นี้อยู่ในช่วง 0.05%–0.15% ของมูลค่าวัสดุที่คุ้มครอง ซึ่งถูกมากเมื่อเทียบกับความเสียหายที่อาจเกิดขึ้น

Principal's Existing Property (PEP)

หากวัสดุถูกจัดเก็บในสถานที่ที่เจ้าของโครงการ (Principal) เป็นเจ้าของอยู่แล้ว ความคุ้มครองอาจตกอยู่ภายใต้ PEP Extension แทน ซึ่งมีข้อจำกัดและ Sub-limit ที่แตกต่างออกไป ผู้รับเหมาต้องตรวจสอบให้ชัดว่าใครรับผิดชอบส่วนไหน

Contractor's Plant and Equipment (CPE)

เครื่องมือและอุปกรณ์ของผู้รับเหมา (เช่น เครน แม่แรง เครื่องมือไฟฟ้า) มักได้รับความคุ้มครองแยกต่างหากใน CPE Schedule ซึ่งมักมีขอบเขตทางภูมิศาสตร์กว้างกว่า Site เพียงอย่างเดียว แต่ก็มีข้อยกเว้นสำหรับการใช้งานนอกพื้นที่โครงการที่ต้องระวัง

ต้องการคำปรึกษาเพิ่มเติม?

ปรึกษาฟรี

บริบทกฎหมายและ OIC ที่เกี่ยวข้อง

สำนักงาน คปภ. (OIC) กำกับดูแลเงื่อนไขมาตรฐานของกรมธรรม์ CAR ที่ใช้ในประเทศไทย โดยเงื่อนไข Section I Material Damage ระบุอย่างชัดเจนว่าความคุ้มครองใช้บังคับภายใน "the site and its surroundings as specified in the Schedule" เท่านั้น

ข้อพิพาทระหว่างผู้เอาประกันกับบริษัทประกันในกรณีนี้มักต้องอาศัยการตีความ "surroundings" ซึ่ง OIC อนุญาตให้คู่สัญญาตกลงกันเอง ดังนั้นการขอ Endorsement ล่วงหน้าจึงเป็นวิธีเดียวที่ปลอดภัยที่สุดในการขยายความคุ้มครอง

ผู้รับเหมาสามารถยื่นเรื่องร้องเรียนต่อ OIC หากบริษัทประกันปฏิเสธเคลมโดยไม่มีเหตุอันสมควร ผ่านช่องทาง OIC Call Center 1186

กรณีศึกษา: โกดังชั่วคราวถูกน้ำท่วม — เคลมผ่านหรือไม่ผ่าน

สถานการณ์จำลองตามหลักเกณฑ์จริง

โครงการก่อสร้างโรงงานในนิคมอุตสาหกรรมบางปะอินทำสัญญาซื้อแผงโซลาร์เซลล์ล่วงหน้า 3 เดือน มูลค่า 12 ล้านบาท และเช่าโกดังชั่วคราวในพื้นที่ใกล้เคียงเพื่อรอการติดตั้ง

เมื่อฝนตกหนักในเดือนกันยายน น้ำทะลักเข้าโกดัง แผงโซลาร์เสียหายทั้งหมด บริษัทยื่นเคลมกับ CAR

ผลลัพธ์: บริษัทประกันตรวจสอบ Site Plan แล้วพบว่าโกดังดังกล่าวไม่ได้ระบุในกรมธรรม์ CAR แต่โชคดีที่ผู้รับเหมาแจ้งโกดังแห่งนี้ในการต่ออายุกรมธรรม์ล่าสุด และมี Endorsement ระบุไว้ — บริษัทจ่าย 100% ของความเสียหาย

บทเรียน: แม้แต่โกดังชั่วคราวที่ใช้เพียงไม่กี่เดือน ก็ต้องแจ้งบริษัทประกันและขอ Endorsement

Checklist: ก่อนรับมอบวัสดุก่อสร้างไปจัดเก็บนอกสถานที่

ตรวจสอบ Site Plan ในกรมธรรม์ — ระบุที่อยู่ทุกแห่งที่จะเก็บวัสดุ ไม่ใช่เฉพาะหน้างานก่อสร้างหลัก
ขอ Off-Site Storage Endorsement ล่วงหน้า — แจ้งบริษัทประกันก่อนนำวัสดุออกนอกสถานที่ อย่ารอให้เกิดความเสียหายก่อน
ระบุ Limit of Indemnity ต่อสถานที่ — กำหนดวงเงินสูงสุดที่เหมาะสมกับมูลค่าวัสดุในแต่ละจุด
ตรวจสอบเงื่อนไข Sub-limit ใน PEP — หากจัดเก็บในสถานที่ของเจ้าของโครงการ ต้องเข้าใจว่าวงเงินและข้อยกเว้นต่างจาก Off-site Extension
อัปเดต Endorsement ทุกครั้งที่เปลี่ยนจุดจัดเก็บ — สถานที่เก็บวัสดุเปลี่ยนตามความคืบหน้าโครงการ อย่าลืมแจ้งปรับกรมธรรม์

การบริหารความเสี่ยงไม่ใช่แค่การซื้อประกัน แต่คือการวางรากฐานความมั่นคงให้ธุรกิจของคุณ — Siam Advice Firm พร้อมเป็นที่ปรึกษาเคียงข้างคุณ ด้วยประสบการณ์ในการบริหารความเสี่ยงภาคอุตสาหกรรมและ B2B อย่างครบวงจร

หากต้องการปรึกษาเพิ่มเติม สามารถติดต่อเราได้ที่ LINE: @siamadvicefirm ครับ