ICC A B C ต่างกันอย่างไร: Decision Matrix เลือก Cargo Clauses ตามประเภทสินค้า

ICC A B C ต่างกันอย่างไร: Decision Matrix เลือก Cargo Clauses ตามประเภทสินค้า

ความเข้าใจผิดอันดับหนึ่งที่พบบ่อยที่สุดในวงการประกันขนส่งคือ "ประกันขนส่ง = คุ้มครองทุกกรณี" ความจริงคือ Institute Cargo Clauses (ICC) มี 3 ระดับที่ความคุ้มครองต่างกันอย่างมาก การเลือกผิด clause อาจทำให้สินค้ามูลค่าหลักล้านไม่ได้รับการชดใช้เมื่อเกิดความเสียหาย

จากการวิเคราะห์กรมธรรม์ขนส่งให้ลูกค้ามากกว่า 200 ราย เราพบว่ากว่า 40% ของผู้ส่งออกไม่ทราบว่ากรมธรรม์ตัวเองเป็น ICC ระดับไหน และอีก 30% เลือก clause ที่ไม่เหมาะกับประเภทสินค้า — เสียเงินมากเกินไปในสินค้าที่ไม่จำเป็นต้อง All-Risk หรือเสี่ยงเกินไปในสินค้าที่ควรใช้ All-Risk

ทำมาจากไหน: ICC คืออะไร

Institute Cargo Clauses (ICC) เป็นมาตรฐานเงื่อนไขประกันภัยขนส่งที่จัดทำโดย Institute of London Underwriters (ปัจจุบันคือ International Underwriting Association) ใช้สากลทั่วโลก บริษัทประกันในไทยทุกแห่งอิงเงื่อนไข ICC เป็นหลัก โดยปรับเพิ่มเติมตามกฎหมายไทยและข้อกำหนดของสำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย (OIC)

ICC แบ่งเป็น 3 ระดับหลัก: (A) All-Risk, (B) Named Perils ขยาย, (C) Named Perils พื้นฐาน — เลขน้อย = คุ้มน้อย = เบี้ยถูก

Decision Matrix: ตารางความคุ้มครอง 9 ภัยหลัก

| ภัย / ความเสียหาย | ICC (C) | ICC (B) | ICC (A) | |---|:---:|:---:|:---:| | ไฟไหม้ ระเบิด | ✓ | ✓ | ✓ | | อับปาง จม อัปปลง | ✓ | ✓ | ✓ | | ชนกัน กระแทก สัมผัสกับยานพาหนะภายนอก | ✓ | ✓ | ✓ | | การสละเครื่องบิน/เรือ (General Average sacrifice) | ✓ | ✓ | ✓ | | คลื่นซัดเข้าเรือ | ✗ | ✓ | ✓ | | แผ่นดินไหว ภูเขาไฟ ฟ้าผ่า | ✗ | ✓ | ✓ | | น้ำท่วมจากฝน/น้ำเข้าตู้ (Rainwater/Fresh Water) | ✗ | ✗ | ✓ | | ความเสียหายจากการขนส่ง (บุบ ขีดข่วน ฉีก) | ✗ | ✗ | ✓ | | การโจรกรรม/ขโมยทั้งหมด | ✗ | ✗ | ✓ |

หมายเหตุ: ICC (A) เป็น All-Risk คุ้มครองทุกความเสียหายจากอุบัติเหตุภายนอก ยกเว้นสิ่งที่ระบุใน Exclusion (เช่น Inherent Vice, ผิดเจตนา, ความล้าหลังทางเทคโนโลยี) ICC (B) และ (C) เป็น Named Perils — คุ้มเฉพาะภัยที่ระบุชื่อไว้เท่านั้น

จากตารางนี้จะเห็นชัดว่า น้ำฝนเข้าตู้ และความเสียหายจากการขนส่ง (บุบ/ขีดข่วน/ฉีก) คือสองสิ่งที่ ICC (B) และ (C) ไม่คุ้ม แต่เป็นสาเหตุความเสียหายอันดับต้นในการขนส่งสินค้าทางทะเล — โดยเฉพาะช่วงฤดูฝนในไทย

วิธีเลือก: จับคู่ Clause กับประเภทสินค้า

จากประสบการณ์ เราแนะนำการเลือก ICC clause ตามลักษณะสินค้าดังนี้:

ควรใช้ ICC (A) — All-Risk

• อิเล็กทรอนิกส์ / เซมิคอนดักเตอร์ — บอบบางต่อการกระแทก ความชื้น ไฟฟ้าสถิต
• เครื่องจักรอุตสาหกรรมมือใหม่ — มูลค่าสูง ความเสียหายเล็กน้อยก็ซ่อมแพง
• สินค้าบริโภคบรรจุภัณฑ์อ่อน — เสี่ยงฉีก บุบ ช้ำ
• อาหารแช่แข็ง / Cold Chain — เสี่ยงความเสียหายจากอุณหภูมิ
• สินค้าส่งออกมูลค่าสูง — เสี่ยงสูงเกินที่จะยอมรับ Named Perils

ควรใช้ ICC (B) — Named Perils ขยาย

• วัตถุดิบอุตสาหกรรมหนัก (เหล็ก โลหะ หิน) — ทนทาน ไม่บอบบาง ความเสียหายส่วนใหญ่มาจากอุบัติเหตุรุนแรง
• วัสดุก่อสร้าง — ทนต่อการขนส่ง เสี่ยงหลักคือไฟไหม้ จม ชน
• สินค้าจำนวนมากในตู้คอนเทนเนอร์ (Bulk) — เช่น ธัญพืช ปุ๋ย (ต้องเช็ค Inherent Vice exclusion)

ควรใช้ ICC (C) — Named Perils พื้นฐาน

• วัสดุก่อสร้างจำนวนมาก (ทราย หิน ปูนซีเมนต์) — ทนทานสูง มูลค่าต่อหน่วยต่ำ
• เศษเหล็ก / โลหะเหลวรีไซเคิล — ความเสียหายเล็กน้อยไม่มีผลต่อมูลค่า
• กรณีผู้ซื้อกำหนดให้ใช้ (เช่น สัญญาราคาถูก) — บางครั้งผู้ซื้อต่างประเทศกำหนด ICC (C) เพื่อลดต้นทุน แต่เรามักแนะนำให้พิจารณาเพิ่ม

เรามองว่าการเลือก ICC (C) สำหรับสินค้าที่ไม่ใช่วัสดุก่อสร้างหรือเศษเหล็กเป็นความเสี่ยงที่ไม่สมเหตุผล เพราะเบี้ยประหยัดได้เพียง 30-40% แต่ความเสี่ยงไม่ได้รับการชดใช้ในกรณีความเสียหายที่พบบ่อยที่สุด

อุบัติเหตุที่พบบ่อยจากการเลือกผิด Clause

กรณีศึกษา: สินค้าอิเล็กทรอนิกส์ ICC (B) — ลูกค้าส่งออกแผงวงจรไทยมูลค่า 3.5 ล้านบาท ซื้อประกัน ICC (B) เพื่อประหยัดเบี้ย ระหว่างขนส่งทางเรือเกิดความสั่นสะเทือนทำให้ component ชำรุด (ไม่มีรอยภายนอก) เคลมถูกปฏิเสธเพราะ ICC (B) ไม่คุ้มครอง "ความเสียหายจากการขนส่ง" ที่ไม่ใช่ภัยที่ระบุ — ถ้าเป็น ICC (A) จะได้รับการชดใช้เต็มจำนวน เบี้ยที่ประหยัดไปเพียง 8,000 บาท เทียบกับความเสียหาย 3.5 ล้านบาท

อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับวิธีเลือก ICC clause ในช่วงฤดูฝนซึ่งเสี่ยงน้ำเข้าตู้สูงสุด

เงื่อนไขพิเศษที่มักเพิ่มใน ICC (A)

นอกจากความคุ้มครอง All-Risk พื้นฐานแล้ว ICC (A) สามารถเพิ่มเงื่อนไขพิเศษ (Special Extensions) ได้ เช่น:

• Seller's Contingency — คุ้มครองผู้ส่งออกเมื่อผู้ซื้อปฏิเสธรับสินค้า
• Rejection Insurance — คุ้มครองเมื่อสินค้าถูกปฏิเสธโดยศุลกากรปลายทาง
• Exhibition Coverage — คุ้มครองสินค้าระหว่างจัดแสดง
• Cold Chain / Refrigeration Breakdown — คุ้มครองสินค้าเสียจากการขัดข้องของระบบทำความเย็น

เงื่อนไขเหล่านี้เพิ่มได้ในกรมธรรม์ทั้ง Single Voyage และ Open Policy แต่การเพิ่มใน Open Policy มีต้นทุนต่อหน่วยถูกกว่าเพราะ spread ไปทั้งปี

Key Takeaways

• ICC (A) = All-Risk (คุ้มทุกภัยนอก) · ICC (B)/(C) = Named Perils (คุ้มเฉพาะที่ระบุ)
• ภัยที่พบบ่อยที่สุด (น้ำฝน บุบ ฉีก ขโมย) คุ้มเฉพาะ ICC (A)
• เลือก ICC (A) สำหรับสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ เครื่องจักร บริโภคบรรจุภัณฑ์อ่อน
• เลือก ICC (B) สำหรับวัตถุดิบหนัก วัสดุก่อสร้าง — ทนทาน มูลค่าต่อหน่วยปานกลาง
• เลือก ICC (C) เฉพาะวัสดุก่อสร้างจำนวนมาก มูลค่าต่ำ
• เบี้ยประหยัดจากการลด clause ไม่มีนัยเทียบกับความเสี่ยงที่ไม่ได้รับการชดใช้

---

ปรึกษาฟรี — Add LINE @siamadvicefirm

ส่งรายละเอียดประเภทสินค้า เส้นทางขนส่ง และมูลค่ามา เราช่วยวิเคราะห์ว่าควรใช้ ICC clause ใด และเทียบเบี้ยประกันจากหลายบริษัทให้

ปรึกษาฟรี → 💬 LINE: @siamadvicefirm https://lin.ee/siamadvicefirm