สินค้า OEM ส่งออกแล้วถูกฟ้อง: ทำไมคุณต้องมี World-wide Jurisdiction ในประกัน Product Liability?

ประเทศไทยคือฐานการผลิตสำคัญของโลก โดยเฉพาะในกลุ่มอุตสาหกรรมชิ้นส่วนยานยนต์, เครื่องใช้ไฟฟ้า, และอาหารแปรรูป หลายบริษัทดำเนินธุรกิจแบบ OEM (Original Equipment Manufacturer) หรือรับจ้างผลิตภายใต้ตราสินค้าของผู้อื่น

ข้อผิดพลาดที่รุนแรงที่สุดของผู้ผลิตไทยคือการคิดว่า "ถ้าสินค้ามีปัญหา เจ้าของแบรนด์ต้องเป็นคนรับผิดชอบสิ ไม่ใช่เรา"

ในความเป็นจริง ตามกฎหมายความรับผิดต่อผลิตภัณฑ์ (Product Liability)ของประเทศแถบยุโรปและอเมริกา (ซึ่งเป็นตลาดส่งออกหลัก) ผู้เสียหายมีสิทธิ์ฟ้องร้อง "ทุกคนที่อยู่ในซัพพลายเชน" ตั้งแต่ร้านค้า, ผู้นำเข้า, เจ้าของแบรนด์ ไปจนถึง "ผู้ผลิตต้นทางในไทย"

ความน่ากลัวของคดีความในต่างแดน

หากสินค้าที่คุณผลิตไปทำให้บ้านคนในสหรัฐอเมริกาไฟไหม้ หรือทำให้เด็กในยุโรปสำลักชิ้นส่วนพลาสติก:

1. ค่าใช้จ่ายในการสู้คดี (Legal Fees): แค่ค่าทนายในอเมริกาเพียงอย่างเดียวอาจสูงถึงชั่วโมงละหลายร้อยดอลลาร์ แม้คุณจะมั่นใจว่าคุณไม่ผิด แต่คุณต้องเสียเงินสู้คดีเพื่อพิสูจน์ความบริสุทธิ์
2. ค่าชดเชยที่ไร้เพดาน: ศาลในต่างประเทศมักตัดสินค่าเสียหายโดยอิงจาก "ค่าครองชีพ" และ "Punitive Damages" (ค่าเสียหายเชิงลงโทษ) ซึ่งอาจสูงถึงหลายล้านดอลลาร์

คำศัพท์ที่ต้องเช็ค: Territorial Limit vs. Jurisdiction

เมื่อคุณทำประกัน ความรับผิดต่อผลิตภัณฑ์ (Product Liability) (PL) ต้องดู 2 คำนี้ให้ดีครับ:

• Territorial Limit (เขตแดนความคุ้มครอง): คือบริเวณที่ "เกิดความเสียหาย" เช่น ระบุว่า World-wide (excluding USA/Canada) หมายความว่าของไปเสียที่ไหนในโลกประกันก็คุ้มครอง ยกเว้นในอเมริกา
• Jurisdiction (เขตอำนาจศาล): คือบริเวณที่ "การฟ้องร้อง" เกิดขึ้น หากในกรมธรรม์ระบุ Jurisdiction เฉพาะในไทย (Thai Jurisdiction Only) แต่ลูกค้าในอังกฤษฟ้องคุณที่ศาลอังกฤษ ประกันจะไม่คุ้มครองค่าใช้จ่ายใดๆ ทั้งสิ้น!

กรณีศึกษา: โรงงานผลิตชิ้นส่วนพลาสติกส่งออก โรงงานในไทยแห่งหนึ่งผลิตชิ้นส่วนสำหรับเครื่องต้มกาแฟส่งออกไปยังยุโรป มีประกัน PL วงเงิน 10 ล้านบาท แต่ระบุเงื่อนไขเป็น Thai Jurisdiction

ต่อมาเกิดเหตุเครื่องต้มกาแฟระเบิดในเยอรมนี ทำให้ผู้ใช้งานบาดเจ็บสาหัส ทางผู้เสียหายฟ้องร้องเจ้าของแบรนด์ และเจ้าของแบรนด์ฟ้องไล่เบี้ย (Indemnify) กลับมายังโรงงานไทยที่ศาลเยอรมัน

เมื่อโรงงานไทยไปยื่นเคลมประกัน บริษัทประกันปฏิเสธเนื่องจากคดีนี้ไม่ได้ถูกฟ้องที่ศาลไทยตามเงื่อนไข Jurisdiction ผลคือโรงงานต้องควักเงินตัวเองจ่ายค่าทนายเยอรมันและค่าชดเชยไปกว่า 15 ล้านบาท จนแทบต้องปิดกิจการ

การบริหารความเสี่ยงไม่ใช่แค่การซื้อประกัน แต่คือการวางรากฐานความมั่นคงให้ธุรกิจของคุณ — Siam Advice Firm พร้อมเป็นที่ปรึกษาเคียงข้างคุณ ด้วยประสบการณ์ในการบริหารความเสี่ยงภาคอุตสาหกรรมและ B2B อย่างครบวงจร

หากต้องการปรึกษาเพิ่มเติม สามารถติดต่อเราได้ที่ LINE: @siamadvicefirm ครับ