ปี 2564 เรือบรรทุกสินค้าที่ขนส่งสินค้าจากจีนไปยังยุโรปเกิดไฟไหม้ในห้องเครื่องกลางมหาสมุทรอินเดีย กัปตันตัดสินใจทิ้งตู้สินค้าบางส่วนเพื่อรักษาเสถียรภาพของเรือและป้องกันไฟลุกลาม หลังจากเรือถูกนำเข้าท่าเรือได้ ผู้ขนส่งประกาศ General Average และเรียกร้องให้เจ้าของสินค้าทุกรายในเรือ รวมถึงผู้ที่สินค้าไม่ได้เสียหาย ร่วมจ่ายค่าใช้จ่าย GA ตามสัดส่วนมูลค่าสินค้า เจ้าของสินค้าที่ไม่มี ประกันภัยขนส่งสินค้าทางทะเล (Marine Cargo) Insurance ต้องวางเงินสด GA Deposit ก่อนจึงจะรับสินค้าของตนได้
ตลาด ประกันภัยขนส่งสินค้าทางทะเล (Marine Cargo) ไทยมีมูลค่า 6.93 พันล้านบาท (Statista 2023) และ Cargo คิดเป็น 55% ของตลาด Marine Insurance โลก (IUMI 2024) General Average เป็นแนวคิดทางกฎหมายที่ผู้ส่งออกและผู้นำเข้าไทยต้องเข้าใจ เพราะมีผลกระทบโดยตรงต่อกระแสเงินสดของธุรกิจ
General Average ทำงานอย่างไร
General Average (GA) คือหลักกฎหมายทางทะเลที่มีมาตั้งแต่โบราณ ระบุว่าเมื่อมีการเสียสละโดยเจตนาเพื่อรักษาเรือและสินค้าจากอันตราย ความสูญเสียที่เกิดขึ้นต้องถูกแบ่งปันอย่างยุติธรรมระหว่างทุกฝ่ายที่ได้ประโยชน์ ซึ่งหมายถึง เจ้าของเรือ และเจ้าของสินค้าทุกรายในเรือนั้น แม้ว่าสินค้าของฝ่ายนั้นไม่ได้รับความเสียหายโดยตรง
"General Average เป็นหลักกฎหมายที่ไม่มีประเทศใดสามารถยกเลิกได้ เพราะผูกพันตามกฎหมายทางทะเลระหว่างประเทศ ผู้ส่งออกและผู้นำเข้าทุกรายที่ใช้เรือขนส่งต้องเข้าใจว่า GA อาจเกิดขึ้นได้ทุกเวลา" — หลักการ York-Antwerp Rules (General Average)
ตัวอย่างการคำนวณ GA
สมมติเรือมีสินค้าทั้งหมดมูลค่า 100 ล้านบาท เกิดเหตุต้องทิ้งสินค้า 10 ล้านบาท เพื่อรักษาเรือ ค่าใช้จ่าย GA รวม 15 ล้านบาท (รวมค่าทิ้งสินค้าและค่าใช้จ่ายในการเข้าท่าฉุกเฉิน) เจ้าของสินค้าแต่ละรายต้องจ่าย GA ในสัดส่วน 15% ของมูลค่าสินค้าของตน บริษัทที่มีสินค้ามูลค่า 5 ล้านบาทต้องจ่าย 750,000 บาท แม้ว่าสินค้าของตนไม่ได้เสียหายเลย
ประกันภัยขนส่งสินค้าทางทะเล (Marine Cargo) Insurance ช่วย GA อย่างไร
บริษัทที่มี ประกันภัยขนส่งสินค้าทางทะเล (Marine Cargo) Insurance สามารถ:
- ใช้กรมธรรม์แทน GA Deposit — บริษัทประกันออก GA Bond หรือ Letter of Undertaking แทนเงินสด ทำให้รับสินค้าได้ทันที
- ได้รับการชดใช้ค่า GA — บริษัทประกันรับผิดชอบส่วนที่ต้องจ่ายให้ GA Adjuster
- ไม่ต้องแช่แข็งเงินทุน — ไม่ต้องวางเงิน Cash Deposit ที่อาจอยู่กับ GA Adjuster นานหลายเดือน
ในทางตรงกันข้าม บริษัทที่ไม่มี ประกันภัยขนส่งสินค้าทางทะเล (Marine Cargo) Insurance ต้องวางเงิน GA Deposit ก่อนจึงจะรับสินค้าได้ ซึ่งอาจสร้างปัญหา Cash Flow อย่างรุนแรงหากเงินถูกแช่แข็งอยู่กับ GA Adjuster เป็นเวลานานหลายเดือนหรือเป็นปี
สินค้าระหว่างทางคุ้มครองครบทุกช่วงจริงไหม?
เช็ก Incoterms, ICC A/B/C, เส้นทาง, มูลค่าที่เอาประกัน และเอกสารเคลมใน 2 นาที
ตัวอย่างผลลัพธ์
Checklist ประกันภัยขนส่งสินค้าทางทะเล (Marine Cargo) Insurance สำหรับ GA Coverage
- ตรวจสอบว่า General Average รวมอยู่ใน ICC A — โดยปกติ ICC A ครอบคลุม GA โดยอัตโนมัติ แต่ควรยืนยัน
- ตรวจสอบว่าบริษัทประกันออก GA Bond ได้ — เพื่อให้รับสินค้าได้โดยไม่ต้องวางเงินสด
- เข้าใจ York-Antwerp Rules — ซึ่งเป็นมาตรฐานสากลที่ใช้คำนวณ GA
- แจ้งบริษัทประกันทันทีหากเรือประกาศ GA — กระบวนการ GA ต้องการ Documentation ที่รวดเร็ว
- ตรวจสอบ Sum Insured ให้ครอบคลุม — GA อาจทำให้ค่าใช้จ่ายเกิน Sum Insured เดิม
การบริหารความเสี่ยงไม่ใช่แค่การซื้อประกัน แต่คือการวางรากฐานความมั่นคงให้ธุรกิจของคุณ — Siam Advice Firm พร้อมเป็นที่ปรึกษาเคียงข้างคุณ ด้วยประสบการณ์ในการบริหารความเสี่ยงภาคอุตสาหกรรมและ B2B อย่างครบวงจร
หากต้องการปรึกษาเพิ่มเติม สามารถติดต่อเราได้ที่ LINE: @siamadvicefirm ครับ
บทความที่เกี่ยวข้อง
ICC A B C คืออะไร: เลือก Institute Cargo Clauses ให้ถูกสำหรับสินค้าส่งออก
Institute Cargo Clauses A B C กำหนดขอบเขตความคุ้มครองที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง — ทำความเข้าใจ Named Perils vs All Risks และเลือกให้เหมาะกับสินค้าและเส้นทาง
ประกันขนส่งในประเทศ: ทำไม SME ไทยถึงมองข้ามจุดนี้แล้วเสียหายหนัก
สินค้าที่ขนส่งภายในประเทศไทยไม่ได้รับความคุ้มครองโดยอัตโนมัติจากประกันโรงงานหรือสต็อก — ทำความเข้าใจความเสี่ยงและวิธีคุ้มครองที่แท้จริง
Marine Insurance vs ความรับผิดของผู้ขนส่ง: ต่างกันอย่างไร และต้องการทั้งสองหรือไม่
ความรับผิดของ Carrier (ทางทะเล ทางอากาศ หรือทางบก) มีขีดจำกัดตามกฎหมาย Marine Cargo Insurance จึงเป็นสิ่งที่เจ้าของสินค้าต้องมีเพิ่มเติม ไม่ใช่ทดแทนกัน