Marine Insurance vs ความรับผิดของผู้ขนส่ง: ต่างกันอย่างไร และต้องการทั้งสองหรือไม่

ผู้นำเข้าเครื่องใช้ไฟฟ้ารายหนึ่งในกรุงเทพฯ ส่งสินค้าล็อตใหญ่จากเกาหลีใต้โดย Air Freight เพราะต้องการความรวดเร็ว สินค้ามูลค่า 4.5 ล้านบาทเสียหายบางส่วนระหว่างการขนส่งในสนามบิน เมื่อยื่นเคลมกับสายการบิน ได้รับการชดใช้เพียง 190,000 บาท เพราะความรับผิดของสายการบินตาม Montreal Convention 1999 จำกัดไว้ที่ 22 SDR (Special Drawing Rights) ต่อกิโลกรัม ผู้นำเข้าสูญเสียเงินกว่า 4 ล้านบาทที่ไม่มีกรมธรรม์ Cargo Insurance ครอบคลุม

ตลาด ประกันภัยขนส่งสินค้าทางทะเล (Marine Cargo) Insurance ไทยมีมูลค่า 6.93 พันล้านบาท (Statista 2023) และ Asia-Pacific คิดเป็น 28% ของตลาด Marine Insurance โลก (Insurance Asia 2023) แต่ยังมีผู้ประกอบการจำนวนมากที่เข้าใจผิดว่าความรับผิดของ Carrier เพียงพอในการปกป้องสินค้าของตน

---

ความรับผิดของ Carrier ถูกจำกัดอย่างไร

ทางทะเล: Hague-Visby Rules

การขนส่งทางทะเลในระบบสากลอยู่ภายใต้ Hague-Visby Rules ซึ่งจำกัดความรับผิดของ Carrier ไว้ที่ 666.67 SDR ต่อ Package หรือ 2 SDR ต่อกิโลกรัม แล้วแต่จำนวนใดสูงกว่า ซึ่งในทางปฏิบัติหมายความว่าสินค้ามูลค่าสูงในตู้คอนเทนเนอร์เดียวอาจได้รับการชดใช้เพียงเศษเสี้ยวของมูลค่าจริง

"ความรับผิดของ Carrier คือพื้นต่ำสุดของความคุ้มครอง ไม่ใช่ความคุ้มครองที่เพียงพอ เจ้าของสินค้าต้องจัดทำ Cargo Insurance เพื่อครอบคลุมส่วนที่ Carrier ไม่ต้องรับผิดชอบ" — หลักการ ประกันภัยขนส่งสินค้าทางทะเล (Marine Cargo) Insurance

ทางอากาศ: Montreal Convention 1999

สายการบินมีความรับผิดจำกัดที่ 22 SDR ต่อกิโลกรัม สำหรับสินค้ามีมูลค่าสูง เช่น อิเล็กทรอนิกส์ เครื่องประดับ หรือยา ข้อจำกัดนี้แทบไม่มีความหมายเลยเมื่อเทียบกับมูลค่าจริง

ทางบก: ไม่มีกฎหมายระหว่างประเทศที่ชัดเจน

การขนส่งทางบกใน ASEAN ยังไม่มีกฎหมายระหว่างประเทศที่กำหนดความรับผิดของ Carrier อย่างชัดเจนเช่นเดียวกับทางทะเลหรืออากาศ ซึ่งทำให้ความเสี่ยงยิ่งสูงกว่า

---

สถานการณ์ที่ ประกันภัยขนส่งสินค้าทางทะเล (Marine Cargo) Insurance ช่วยได้แต่ Carrier Liability ไม่ช่วย

• สินค้าเสียหายโดยที่ Carrier ไม่ได้ประมาทเลินเล่อ — Carrier มักปฏิเสธความรับผิดในกรณีเหล่านี้
• Force Majeure — พายุ แผ่นดินไหว หรือภัยธรรมชาติที่ทำให้สินค้าเสียหาย
• Port Gap ระหว่างรอผ่านศุลกากร — ไม่มี Carrier ใดรับผิดชอบช่วงนี้
• สินค้าเสียหายในโกดังต้นทางหรือปลายทาง — ก่อนส่งมอบหรือหลังรับมอบจาก Carrier

---

เมื่อไหรที่ต้องการทั้งสอง

การมีทั้ง ประกันภัยขนส่งสินค้าทางทะเล (Marine Cargo) Insurance และการเข้าใจขีดจำกัดความรับผิดของ Carrier ช่วยให้เจ้าของสินค้าสามารถ:

1. Subrogation — บริษัทประกันชดใช้คุณก่อน แล้วไปเรียกร้องจาก Carrier ต่อ
2. ได้รับการชดใช้เต็มมูลค่าสินค้าโดยไม่ต้องรอกระบวนการเรียกร้องจาก Carrier ที่ใช้เวลานาน
3. ปิด Gap ที่ Carrier ไม่ต้องรับผิดชอบ เช่น Port Gap และ Force Majeure

---

Checklist จัดทำ Cargo Insurance ให้ครบถ้วน

1. ซื้อ Cargo Insurance ทุกครั้ง — ไม่ว่าจะ Incoterms อะไร ถ้าคุณเป็นเจ้าของสินค้า ณ จุดใดจุดหนึ่ง
2. เลือก ICC A — สำหรับสินค้ามีมูลค่าสูง ไม่พึ่ง Carrier Liability
3. ตรวจสอบ Carrier Liability ในสัญญา — เพื่อเข้าใจส่วนที่ต้องซื้อประกันเสริม
4. ระบุ Sum Insured = CIF + 10% — เป็น Best Practice ในการครอบคลุมค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม
5. เก็บหลักฐานการรับมอบสินค้า — ถ่ายรูป ทำ Tally Sheet ทุกครั้ง

---

การบริหารความเสี่ยงไม่ใช่แค่การซื้อประกัน แต่คือการวางรากฐานความมั่นคงให้ธุรกิจของคุณ — Siam Advice Firm พร้อมเป็นที่ปรึกษาเคียงข้างคุณ ด้วยประสบการณ์ในการบริหารความเสี่ยงภาคอุตสาหกรรมและ B2B อย่างครบวงจร

หากต้องการปรึกษาเพิ่มเติม สามารถติดต่อเราได้ที่ LINE: @siamadvicefirm ครับ